Debaty sejmoweOsma Kadencja

Interpelacja w sprawie opłat od składki pobieranej przez otwarte fundusze emerytalne w kontekście nowelizacji ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych

   W ostatnich dniach lutego br. na łamach dziennika ˝Gazeta Wyborcza˝ ukazał się cykl artykułów dotyczących wysokości opłaty od składki, którą będą pobierać otwarte fundusze emerytalne zgodnie z zapisami znowelizowanej ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Publikacje te wykazały, iż uchwalona w 2003 r. nowelizacja ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych wywołuje liczne kontrowersje w relacji do pobieranej dotychczas przez otwarte fundusze emerytalne opłaty od składki. Jak słusznie zauważono w ˝Gazecie Wyborczej˝, dotychczasowe zasady pobierania opłaty od składki przewidywały możliwość uzależnienia wysokości opłaty od składki od długości stażu członkowskiego, gdy tymczasem nowelizacja ustawy ujednolica system opłat od składki. Ujednolicenie to ma jednak swe pełne zastosowanie od 2014 r. i wówczas opłata będzie wynosić 3,5%. W okresie zaś przejściowym przewidziano ewolucyjne dochodzenie do tej wysokości, zaczynając od poziomu 7%. W związku z powyższym rodzi się zasadnicze pytanie, jaka jest relacja dotychczas pobieranych opłat i tych, które mogłyby być pobierane za na przykład 3 lata, do systemu opłat przyjętego w art. 6 ustawy nowelizującej. Podczas prac w Podkomisji zajmującej się nowelizacją ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych wydawało się, iż sprawa została wyjaśniona i nie było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, iż dotychczasowi członkowie przynajmniej do początku 2014 r. zachowają swe obecne przywileje, w tym zwłaszcza prawo do obniżonej wysokości opłaty od składki w zależności od długości stażu członkowskiego, choć nadal, moim zdaniem, takie rozwiązanie narusza konstytucyjne prawo do ochrony praw nabytych. Jak stwierdziłem powyżej, ˝wydawało się˝, iż problem został rozstrzygnięty. W jednej ze wzmiankowanych publikacji w ˝Gazecie Wyborczej˝ zamieszczone zostało nad wyraz niepokojące stwierdzenie Sekretarza Stanu w MGPiPS pana K. Patera, który stwierdził, że ˝Jeśli okaże się, że po 1 kwietnia niektórzy klienci będą mieli obniżone prowizje a inni nie, to będzie się to kłócić z duchem ustawy, która zakłada, że obniżki mają być dla wszystkich takie same. Jeśli więc CU czy Pekao chciałoby obniżyć niektórym swoim klientom opłaty, to ja bym wolał, żeby obniżyły wszystkim do 4%˝. Wypowiedź ta wywołuje mój daleko idący niepokój, który uzasadniony jest tym, iż słowa wypowiedziane przez wysokiego rangą przedstawiciela administracji rządowej nie tylko pozostają w sprzeczności z przepisami prawa, ale również, co nie mniej ważne, godzą w interes milionów członków funduszy emerytalnych, którzy zaufali Państwu, przystępując do II filara. Opinia Pana Ministra K. Patera zdaje się prowadzić do wniosku, iż członkowie dotychczas posiadający prawo do obniżonej opłaty z uwagi na upływ stażu członkowskiego utraciliby swe korzyści i ponosiliby zwiększone obciążenia finansowe. Pozostając w konwencji słownej Pana Ministra K. Patera, można stwierdzić, iż kwestia wysokości opłat od składek pobieranych od członków otwartych funduszy emerytalnych nie jest zagadnieniem dla badaczy okultyzmu i ˝szamanów prawnych˝, lecz wymaga poważnej refleksji prawnej, zwłaszcza uwzględniając jej skalę finansową. W mojej opinii, co było kilkakrotnie potwierdzane podczas prac parlamentarnych, ustawa do końca 2013 r. umożliwia otwartym funduszom emerytalnym pobieranie zróżnicowanej opłaty i wbrew tezie Pana Ministra K. Patera zawartej w publikacji ˝Gazety Wyborczej˝ dotychczasowi członkowie mają prawo do zachowania dotychczasowych stawek opłat, łącznie z prawem do obniżenia wysokości opłaty wraz z osiągnięciem określonego stażu członkowskiego w swym otwartym funduszu emerytalnym. Stosowanie prawa nie może opierać się na ˝duchu prawa˝ czy też intencjach, lecz na tym, co wynika z prawa, które zostało zapisane w ustawie. Można jedynie dodać, iż ostatnimi czasy weryfikacja ˝dobrych chęci˝ rządu czy też ˝ducha˝ projektów rządowych, jakiej dokonuje Trybunał Konstytucyjny, daje niezbyt optymistyczne wyniki dla strony rządowej.    Ponadto nagła zmiana stanowiska Pana Ministra K. Patera stawia pod znakiem zapytania zaufanie parlamentarzystów do przedstawicieli rządu. Trudno doszukiwać się w tego rodzaju działaniach przejawów ˝rozdwojenia jaźni˝, lecz prędzej presji środowiska biznesowego, które wszelkimi sposobami oraz kosztem członków funduszy emerytalnych pragnie maksymalizować swe wyniki finansowe. Stąd mój najwyższy niepokój budzi stanowisko Pana Ministra K. Patera, który uniemożliwia niektórym powszechnym towarzystwom emerytalnym działania na korzyść swych członków. W moim przekonaniu stoi to w sprzeczności z misją, jaką ma do wypełnienia Państwo w II filarze. Ponadto takie działanie stawia w dość dwuznacznej sytuacji przedstawicieli rządowych. Lektura publikacji ˝Gazety Wyborczej˝ wymusza pytanie: W czyim interesie działa Pan Minister K. Pater? Czy nie są to przypadkiem te powszechne towarzystwa emerytalne, którym zależałoby na przyjęciu poglądu sprzecznego z ustawą?    W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    1. Jakie argumenty przemawiają za przyjęciem poglądu, iż otwarty fundusz emerytalny nie może wobec swych dotychczasowych członków do końca 2013 r., a nawet później, różnicować wysokości opłat od składki, uzależniając ich wysokość od długości stażu członkowskiego, pomimo iż taką obietnicę otrzymali, przystępując do I filara?    2. Czy MGPiPS przeprowadziło analizy prawne w kwestii opłat od składki w znowelizowanej ustawie o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych? Jeśli odpowiedź jest pozytywna, to proszę o przedstawienie tych analiz.    3. Jaka zaszła istotna zmiana okoliczności, która spowodowała tak poważną zmianę poglądów Pana Ministra K. Patera na kwestię dopuszczalności różnicowania opłat od składki w okresie przejściowym? Pragnę jedynie przypomnieć, iż stanowisko prezentowane podczas prac parlamentarnych było odmienne od tego, które obecnie zostało ujawnione w wypowiedzi dla ˝Gazety Wyborczej˝.    4. Jaki wpływ na zmianę stanowiska Pana Ministra w przedmiotowej sprawie miała presja niektórych powszechnych towarzystw emerytalnych oraz ich akcjonariuszy?    5. Czy MGPiPS rozważało konstytucyjność przyjętej interpretacji pod kątem zaufania członków otwartych funduszy emerytalnych do Państwa oraz ochrony praw nabytych?    Z poważaniem    Poseł Włodzimierz Czechowski    Warszawa, dnia 10 marca 2004 r.